مقایسه هیتر تابشی و یونیت هیتر | کدام سیستم گرمایشی انتخاب بهتری است؟

انتخاب سیستم گرمایشی مناسب برای فضاهای صنعتی، تجاری و حتی ورزشی، یکی از مهم‌ترین چالش‌های مدیران و مهندسان تاسیسات است. در میان گزینه‌های موجود، هیترهای تابشی و یونیت هیترها دو مورد از پرکاربردترین و محبوب‌ترین تجهیزات گرمایشی محسوب می‌شوند. هر یک از این سیستم‌ها دارای ویژگی‌ها، مزایا و معایب خاص خود هستند و برای شرایط متفاوتی طراحی شده‌اند. در این مقاله جامع، قصد داریم به مقایسه دقیق هیتر تابشی و یونیت هیتر بپردازیم تا به شما کمک کنیم بهترین انتخاب را برای فضای مورد نظر خود داشته باشید.

هیتر تابشی و یونیت هیتر چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟

تفاوت اصلی این دو سیستم در مکانیزم و نحوه انتقال حرارت به محیط نهفته است. شناخت این تفاوت‌ها اولین قدم برای یک انتخاب هوشمندانه است.

هیتر تابشی چیست؟

هیتر تابشی دستگاهی است که با استفاده از امواج مادون قرمز، گرما را به محیط منتقل می‌کند. این سیستم دقیقا مشابه با خورشید عمل می‌کند. در هیتر تابشی، گرما از طریق هوا منتقل نمی‌شود، بلکه امواج تابشی مستقیما به اجسام، کف سالن و افراد برخورد کرده و آن‌ها را گرم می‌کنند.

یونیت هیتر چیست؟

یونیت هیتر یک سیستم گرمایش همرفتی است. این دستگاه معمولا از یک کویل (لوله‌های پره‌دار که آب گرم یا بخار در آن جریان دارد) و یک فن دمنده تشکیل شده است. فن، هوای محیط را از میان کویل‌های گرم عبور داده و هوای گرم شده را به داخل سالن پرتاب می‌کند.

نحوه عملکرد هر سیستم گرمایشی

نحوه عملکرد هیتر تابشی بر پایه گرمایش مستقیم اجسام استوار است، در حالی که یونیت هیتر هوا را گرم می‌کند. در هیتر تابشی، گاز درون لوله‌ها می‌سوزد و لوله‌ها را به شدت داغ می‌کند، سپس رفلکتورها این گرما را به پایین می‌تابانند. در یونیت هیتر، سیال گرم (آب یا بخار) کویل را گرم کرده و فن با گردش هوا، محیط را به تدریج به دمای مطلوب می‌رساند.

مقایسه هیتر تابشی و یونیت هیتر از نظر نحوه گرمایش

روش گرم کردن محیط توسط این دو دستگاه کاملا متفاوت است و همین موضوع کاربرد آن‌ها را متمایز می‌کند.

گرمایش مستقیم در هیتر تابشی

همان‌طور که اشاره شد، هیتر تابشی بدون نیاز به گرم کردن هوای واسط، مستقیما سطوح را گرم می‌کند. این یعنی حتی اگر درب‌های سالن باز شوند و هوای سرد وارد شود، اجسام و افراد همچنان گرمای خود را حفظ می‌کنند زیرا هوای گرم فرار نکرده است.

گرمایش همرفتی در یونیت هیتر

یونیت هیتر با استفاده از فن، هوای گرم را در محیط پخش می‌کند. این نوع گرمایش باعث می‌شود که کل حجم هوای سالن گرم شود. مشکل اینجاست که طبق قوانین فیزیک، هوای گرم سبک‌تر است و به سمت سقف حرکت می‌کند.

توزیع حرارت در فضاهای بزرگ

در فضاهای بزرگ و سوله ها، هیتر تابشی توزیع حرارت بسیار بهتری دارد زیرا گرما را دقیقا به ناحیه کار (سطح زمین) هدایت می‌کند. اما در یونیت هیتر، بخش زیادی از گرما در زیر سقف جمع می‌شود و توزیع حرارت در سطح زمین به سختی و با صرف انرژی زیاد انجام می‌گیرد.

مقایسه مصرف انرژی هیتر تابشی و یونیت هیتر

هزینه‌های جاری و مصرف انرژی یکی از دغدغه‌های اصلی صاحبان صنایع است.

در ادامه جدول مقایسه کامل هیتر تابشی و یونیت هیتر بر اساس نکات ذکر شده در مقاله ارائه شده است:

راندمان انرژی هیتر تابشی

هیترهای تابشی راندمان بسیار بالایی دارند. از آنجایی که این سیستم‌ها هوا را گرم نمی‌کنند، اتلاف حرارتی از طریق سقف یا تهویه هوا به حداقل می‌رسد. این امر باعث می‌شود تا بیش از نود درصد انرژی مصرفی به گرمای مفید تبدیل شود.

راندمان انرژی یونیت هیتر

راندمان یونیت هیترها در فضاهای با ارتفاع کم قابل قبول است، اما در فضاهای مرتفع، به دلیل پدیده لایه‌بندی هوا (تجمع هوای گرم زیر سقف)، راندمان آن‌ها به شدت کاهش می‌یابد و دستگاه باید مدت زمان بیشتری کار کند تا سطح زمین گرم شود.

کدام سیستم هزینه سوخت کمتری دارد؟

بدون شک هیتر تابشی هزینه سوخت بسیار کمتری دارد. تحقیقات نشان می‌دهد که استفاده از سیستم‌های تابشی در سوله‌های صنعتی می‌تواند بین سی تا پنجاه درصد در مصرف گاز یا انرژی صرفه‌جویی ایجاد کند.

مقایسه هزینه خرید و نصب

برای تصمیم‌گیری نهایی، باید هزینه‌های اولیه و ثانویه را نیز در نظر گرفت.

هزینه خرید هیتر تابشی

هزینه اولیه خرید تجهیزات هیتر تابشی معمولا نسبت به یونیت هیترها بالاتر است. تکنولوژی ساخت، مشعل‌های خاص و لوله‌های مقاوم در برابر حرارت باعث افزایش قیمت این دستگاه‌ها می‌شود.

هزینه خرید یونیت هیتر

یونیت هیترها به طور کلی قیمت خرید پایین‌تری دارند، به خصوص اگر سیستم موتورخانه مرکزی از قبل در ساختمان وجود داشته باشد.

هزینه نصب و راه‌اندازی

نصب هیتر تابشی معمولا سریع‌تر و مستقل‌تر است و تنها به لوله‌کشی گاز و برق نیاز دارد. اما نصب یونیت هیتر نیازمند لوله‌کشی آب گرم یا بخار از موتورخانه تا دستگاه است که می‌تواند زمان‌بر و پرهزینه باشد (مگر در مدل‌های یونیت هیتر گازی مستقل).

هزینه نگهداری و تعمیرات

هیترهای تابشی قطعات متحرک کمتری دارند (فقط فن اگزاست) و نیازی به سرویس‌های دوره‌ای پیچیده ندارند. در مقابل، یونیت هیترها به دلیل داشتن الکتروموتور، فن، رسوب‌گیری کویل‌ها و مشکلات مربوط به نشتی لوله‌های آب، هزینه نگهداری بالاتری دارند.

مقایسه سرعت گرمایش محیط

سرعت رسیدن به دمای مطلوب در برخی کاربری‌ها بسیار حیاتی است.

زمان گرم شدن محیط با هیتر تابشی

سرعت گرمایش در این سیستم فوق‌العاده بالاست. به محض روشن شدن دستگاه، امواج تابشی در عرض چند دقیقه افراد و تجهیزات زیر دستگاه را گرم می‌کنند، بدون اینکه نیاز باشد کل هوای سالن گرم شود.

زمان گرم شدن محیط با یونیت هیتر

یونیت هیترها برای گرم کردن محیط به زمان زیادی نیاز دارند. این دستگاه‌ها باید ابتدا کل حجم هوای سرد داخل سالن را به گردش درآورده و گرم کنند تا افراد احساس گرما کنند.

عملکرد در فضاهای مرتفع

در فضاهای با سقف بلند، یونیت هیترها زمان بسیار زیادی را صرف گرم کردن فضای بی‌استفاده زیر سقف می‌کنند، در حالی که هیتر تابشی در همان لحظات اولیه، پایین‌ترین سطح سالن را گرم می‌کند.

مقایسه هیتر تابشی و یونیت هیتر در سوله‌ها و فضاهای صنعتی

فضاهای صنعتی چالش‌های خاص خود را برای گرمایش دارند.

عملکرد در سوله‌های با سقف بلند

هیتر تابشی پادشاه بلامنازع سوله‌های با سقف بلند است. جلوگیری از اتلاف حرارت در ارتفاع و تمرکز گرما در ناحیه کاری، آن را به ایده‌آل‌ترین گزینه تبدیل کرده است.

عملکرد در انبارها

در انبارها، یونیت هیترها با ایجاد جریان هوای شدید می‌توانند باعث پخش گرد و غبار شوند که برای بسیاری از محصولات مضر است. هیتر تابشی بدون ایجاد جریان هوا، محیطی آرام و گرم برای انبارش کالا فراهم می‌کند.

عملکرد در کارگاه‌های تولیدی

در کارگاه‌ها که معمولا درب‌ها به دفعات باز و بسته می‌شوند، هیتر تابشی مانع از هدررفت گرما می‌شود. با باز شدن درب، هوای گرم تولید شده توسط یونیت هیتر به سرعت خارج می‌شود، اما گرمای جذب شده توسط اجسام در سیستم تابشی در محیط باقی می‌ماند.

بیشتر بخوانید : راهنمای انتخاب هیتر تابشی برای محیط‌های کوچک و کم‌ارتفاع

مقایسه هیتر تابشی و یونیت هیتر در سالن‌های ورزشی

ورزشکاران به هوای مطبوع و دمای مناسب نیاز دارند.

راحتی حرارتی کاربران

هیتر تابشی گرمای ملایم و طبیعی (شبیه آفتاب) ایجاد می‌کند که برای ورزشکاران بسیار دلپذیر است. همچنین این سیستم هیچ‌گونه صدای مزاحم یا وزش باد آزاردهنده‌ای تولید نمی‌کند. یونیت هیترها ممکن است صدای زیادی داشته باشند و پرتاب باد گرم باعث خشکی پوست و اختلال در تنفس ورزشکاران شود.

مصرف انرژی در سالن‌های بزرگ

سالن‌های ورزشی معمولا سقف‌های بسیار بلندی دارند. استفاده از یونیت هیتر در این سالن‌ها به معنای پرداخت هزینه‌های گزاف برای گاز و برق است. هیتر تابشی به شدت هزینه‌های این مجموعه‌ها را کاهش می‌دهد.

بهترین گزینه برای باشگاه و سالن ورزشی

برای سالن‌های بزرگ مانند فوتسال، والیبال و بسکتبال، هیتر تابشی بهترین انتخاب است. اما برای اتاق‌های کوچک‌تر مانند رختکن یا سالن‌های ایروبیک با سقف کوتاه، یونیت هیتر می‌تواند گزینه مناسبی باشد.

مقایسه هیتر تابشی و یونیت هیتر در گلخانه‌ها

در گلخانه‌ها، گرما رابطه مستقیمی با حیات گیاهان دارد.

کنترل دما

یونیت هیترها با گردش هوا می‌توانند دمای یکنواختی را در کل حجم گلخانه ایجاد کنند. هیترهای تابشی نیز اگر به درستی جانمایی شوند، خاک و بستر گیاه را گرم می‌کنند که برای ریشه گیاهان بسیار مفید است.

مصرف سوخت

گلخانه‌ها به شدت انرژی‌بر هستند. هیتر تابشی با کاهش چشمگیر مصرف سوخت، حاشیه سود کشاورزان را به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد.

تاثیر بر رشد گیاهان

هیترهای تابشی با گرم کردن سطح برگ‌ها، از ایجاد شبنم و رطوبت روی گیاه جلوگیری کرده و خطر ابتلا به بیماری‌های قارچی را کاهش می‌دهند. از سوی دیگر، گردش هوای ایجاد شده توسط یونیت هیترها برای گرده‌افشانی و تنفس برخی گیاهان ضروری است. در گلخانه‌های مدرن گاهی از ترکیب این دو استفاده می‌شود.

مزایا و معایب هیتر تابشی

شناخت دقیق مزایا و معایب برای جمع‌بندی ضروری است.

مزایای هیتر تابشی

راندمان حرارتی بالا، صرفه‌جویی شدید در مصرف سوخت، عدم ایجاد گرد و غبار، گرمایش سریع، عدم اشغال فضای مفید زمین، امکان گرمایش منطقه‌ای (زون‌بندی) و هزینه نگهداری پایین از مهم‌ترین مزایای آن است.

معایب هیتر تابشی

هزینه خرید اولیه بالا، نیاز به ارتفاع مناسب برای نصب (جهت جلوگیری از سوزش ناشی از حرارت بالا) و عدم کارایی در فضاهای با سقف بسیار کوتاه از معایب این سیستم محسوب می‌شود.

مزایا و معایب یونیت هیتر

یونیت هیترها نیز جایگاه خاص خود را دارند.

مزایای یونیت هیتر

قیمت خرید پایین‌تر، توزیع هوای گرم در فضاهای کوچک، امکان استفاده از موتورخانه مرکزی موجود و کمک به گردش هوای راکد در محیط از مزایای این دستگاه است.

معایب یونیت هیتر

اتلاف شدید انرژی در فضاهای مرتفع، تولید صدای مزاحم، نیاز به زمان طولانی برای گرمایش، پخش کردن گرد و غبار در محیط و هزینه تعمیرات و نگهداری بالاتر از نقاط ضعف آن به شمار می‌رود.

جدول مقایسه هیتر تابشی و یونیت هیتر

برای درک بهتر، این دو سیستم را به صورت خلاصه مقایسه می‌کنیم.

مقایسه از نظر راندمان، مصرف انرژی، هزینه نصب و نگهداری

از نظر راندمان در سقف‌های بلند، هیتر تابشی امتیاز عالی و یونیت هیتر امتیاز ضعیف می‌گیرد. در مصرف انرژی، هیتر تابشی بسیار کم‌مصرف و یونیت هیتر پرمصرف است. از لحاظ هزینه اولیه، یونیت هیتر ارزان‌تر تمام می‌شود اما در هزینه نگهداری، هیتر تابشی بسیار کم‌دردسرتر و ارزان‌تر از یونیت هیتر است. سرعت گرمایش در هیتر تابشی فوری و در یونیت هیتر کند است.

چه زمانی هیتر تابشی انتخاب بهتری است؟

با توجه به ویژگی‌های ذکر شده، این سیستم برای محیط‌های زیر ایده‌آل است:

سوله‌های صنعتی

در محیط‌های صنعتی که نیاز به تمرکز گرما روی دستگاه‌ها و کارگران است و متراژ بالایی دارند.

فضاهای با سقف بلند

هر مکانی که ارتفاع سقف آن بیش از چهار متر باشد، برای جلوگیری از هدررفت انرژی نیازمند سیستم تابشی است.

محیط‌های دارای تردد بالا

فضاهایی مانند تعمیرگاه‌ها، آشیانه هواپیماها و پایانه‌های باربری که درب‌های آن‌ها به طور مداوم باز و بسته می‌شوند.

چه زمانی یونیت هیتر انتخاب بهتری است؟

یونیت هیترها همچنان در بسیاری از کاربری‌ها بی‌رقیب هستند:

فضاهای کوچک و متوسط

در کارگاه‌های کوچک که توزیع هوا مهم است و نیاز به سرمایه‌گذاری اولیه سنگین نیست.

سالن‌های بسته با ارتفاع کم

محیط‌هایی که سقف کوتاهی دارند و نصب هیتر تابشی در آن‌ها باعث گرمای آزاردهنده برای افراد می‌شود.

ساختمان‌های تجاری و اداری

در مکان‌هایی که سیستم موتورخانه مرکزی از قبل راه‌اندازی شده است و می‌توان به راحتی با نصب یک یونیت هیتر، فضای فروشگاه یا بخش اداری را گرم کرد.

نتیجه‌گیری: هیتر تابشی بهتر است یا یونیت هیتر؟

پاسخ به این سوال کاملا بستگی به شرایط پروژه شما دارد.

جمع‌بندی فنی

از لحاظ فنی، مکانیزم تابشی پیشرفته‌تر است و بر اساس الگوبرداری از طبیعت طراحی شده است. این سیستم مشکلات مربوط به لایه‌بندی دما و جابجایی گرد و غبار را حل کرده است. اما یونیت هیتر یک سیستم کلاسیک و قابل اتکا برای گردش هوای گرم در فضاهای محصور و استاندارد است.

جمع‌بندی اقتصادی

اگر دیدگاه بلندمدت دارید، هیتر تابشی با وجود قیمت اولیه بالاتر، به دلیل کاهش شدید هزینه‌های قبض گاز و برق و همچنین هزینه‌های تعمیرات، در کمتر از دو سال تفاوت قیمت خود را جبران کرده و به سودآوری می‌رسد.

پیشنهاد نهایی بر اساس نوع کاربری

توصیه نهایی ما این است: اگر فضای شما دارای سقف بلند (بالای چهار متر) است، مانند سوله‌های صنعتی، انبارها، سالن‌های ورزشی بزرگ و مرغداری‌ها، حتما از هیتر تابشی استفاده کنید. اما اگر فضای شما اداری، تجاری با سقف کوتاه، یا موتورخانه آماده به کار دارد، یونیت هیتر انتخابی منطقی‌تر و اقتصادی‌تر در گام اول خواهد بود.

سوالات متداول

در ادامه به برخی از پرتکرارترین سوالات در این زمینه پاسخ می‌دهیم.

هیتر تابشی برای سوله بهتر است یا یونیت هیتر؟

قطعا هیتر تابشی برای سوله بهتر است. به دلیل سقف بلند سوله‌ها، هیتر تابشی گرما را به سطح زمین هدایت می‌کند و از تجمع گرما در زیر سقف و اتلاف انرژی جلوگیری می‌کند.

مصرف گاز هیتر تابشی کمتر است یا یونیت هیتر؟

مصرف گاز در سیستم‌های هیتر تابشی بسیار کمتر است. این سیستم‌ها به دلیل گرمایش مستقیم و راندمان بالا، تا پنجاه درصد گاز کمتری نسبت به سیستم‌های همرفتی مانند یونیت هیتر مصرف می‌کنند.

کدام سیستم گرمایشی هزینه نصب کمتری دارد؟

در صورت عدم وجود موتورخانه، هزینه نصب یونیت هیتر (به دلیل نیاز به لوله‌کشی طولانی آب یا بخار) بیشتر است. اما اگر بخواهیم هزینه خرید خود دستگاه را ملاک قرار دهیم، یونیت هیترها معمولا ارزان‌تر هستند.

برای سالن ورزشی هیتر تابشی مناسب‌تر است یا یونیت هیتر؟

برای سالن‌های ورزشی اصلی با سقف بلند، هیتر تابشی به دلیل عدم تولید صدا، عدم ایجاد باد و گرد و غبار و همچنین گرمایش یکنواخت کف سالن بسیار مناسب‌تر است.

کدام گزینه راندمان بالاتری دارد؟

هیتر تابشی در انتقال حرارت به فضای مفید (سطح زمین) راندمان بسیار بالاتری دارد، زیرا انرژی خود را صرف گرم کردن هوای مرده زیر سقف نمی‌کند.